Welkom op de website van de Stichting Vasalis Roden

Mariët Meesters liefde voor Vasalis

mooie lustrumavond rondom Vasalis in Roden

Door: Joke Aartsen

Op dinsdagavond 17 februari 2026 organiseerde de Stichting Vasalis uit Roden voor de vijfde keer een Vasalisavond voor liefhebbers van haar werk, dit keer in de openbare bibliotheek in Roden. De werkgroep bestaande uit Helmieke van Ditmarsch, Ilse Top, Floor Cnossen, Ton Peters en Daan Nijman verdient hier een groot compliment voor. Het is hun weer gelukt een sterk programma samen te stellen met inspirerende gasten die boeiende en hartverwarmende voordrachten verzorgen. Mariët Meester presenteerde een essay over haar relatie met Vasalis’ werk; de Drentse zangeres Tamar zong lichte liedjes met teksten deels geboren in de bossen rond Vasalis’ oude huis en de Groninger dichter Sacha Landkroon gaf naast werk van Vasalis en eigen werk vooral ‘stuntman’ Harry Huiting uit woon-zorgcentrum De Hullen en zijn ‘gedichten-die-geen-gedichten-zijn’ een podium.

Universele schoonheid

In 1990 krijgt Mariët Meester van haar vriend een zelfgebonden boekje met gekopieerde gedichten van Vasalis. Ze heeft het boekje meegenomen naar Roden, laat het met liefde zien en benoemt de universele schoonheid van Vasalis’ werk. Ze heeft zoete herinneringen aan in het geheugen gebeitelde gedichten en passages zoals over de bus en de Afsluitdijk, de droom van langzaam leven, de vele soorten verdriet en angst voor alles. Voor de aanwezige liefhebbers is deze opening een feest der herkenning. In de eerste helft van de negentiger jaren vraagt Meester zich vertwijfeld af of je ‘zulke traditionele gedichten’ in die tijd van andere, experimentelere en meer hermetische poëzie nog wel goed mag vinden. Haar toenmalig uitgever, voormalig hoofddirecteur Laurens van Krevelen (Meulenhoff), stelt haar gerust: er is niets mis mee Vasalis’ klassieke werk goed te blijven vinden! Toch kan Meester ook kritisch naar Vasalis’ werk kijken. Ze benoemt bijvoorbeeld rijmdwang of een grappige foutieve beknopte bijzin:

Stil grazend naast een grijze rots
zag ik opeens op hoge benen
een jonge ezel
[…]

Maar wat overheerst is haar wens van Vasalis’ werk te blijven houden zoals ze houdt van haar werk uit het oude knutselbundeltje met kopietjes. Dat lukt met glans. Loeien, blaten, fluiten, kakelen, ritselen en wriemelen, Vasalis en de dieren is de titel van Meesters essay. Ze heeft geteld en komt in Vasalis’ verzamelde werk op meer dan zeventig keer de vermelding van een dier: paard, ezel, geit, kat en koe, geit, hond en vogel, nog los van soortnamen als de duif, de merel en de uil. De dieren(liefde) is een persoonlijke link tussen haar en Vasalis die Meester mooi uitwerkt aan de hand van een aantal gedichten waarin het paard centraal staat, onder andere het minder bekende ‘Paard gezien bij circus Straszburger’, voor het eerst verschenen in Vergezichten en gezichten (1954), en ‘Nachtelijke ontmoeting’uit de postuum verschenen bundel De oude kustlijn (2002). Deze gedichten raken Meester enerzijds heel concreet door de prachtige, herkenbare beschrijving van het paard in al zijn facetten, anderzijds abstract door de ervaring van een universeel ondeelbaar ogenblik, ‘zo’n moment waarop alles klopt, dat je zou willen vasthouden omdat je weet dat het zo voorbij zal zijn’.

Vasalis als inspiratiebron

Op deze avond in de OB in Roden klopt ook veel en is er genoeg om vast te willen houden. Meester neemt het publiek overtuigend mee in haar geschiedenis met Vasalis’ werk via zoete herinneringen, twijfels, kritische noten, persoonlijke invalshoeken en vooral veel ontzag en liefde. Ze laat bovendien een interessante ‘ontdekking’ zien, namelijk dat Joost Zwagermans gekende gedicht ‘Voor alles bang geweest’ zijn oorsprong vindt in Vasalis’ ‘Angst’ uit de debuutbundel Parken en woestijnen (1940):

Angst

Ik ben voor bijna alles bang geweest:
voor ’t donker, voor figuren op het kleed
voor stilte, voor de schorre kreet
van de avondlijke venter, voor een feest,
voor kijken in de tram en voor mezelf.

Na de pauze en mooi gezongen liedjes van Tamar sluit Sacha Landkroon, stadswijkdichter van het Groninger Akwartier, de avond af met eigen werk uit zijn nieuwste bundel Dichter bij Toen en verrassende en humoristische schrijfproducten van ‘stuntman’ Harry Huiting. Huiting heeft poëzieworkshops van Landkroon gevolgd in het woon-zorgcentrum de Hullen in Roden. ‘Dit is geen gedicht’ zegt hij elke keer over zijn schrijfproducten. Zijn voordracht bewijst het tegendeel. Landkroon laat bovendien zien dat er belangrijke overeenkomsten zijn tussen Huitings en Vasalis’ werk zoals het feit dat poëzie ontstaat door aandacht, door iets kleins op te merken en dat toe te laten in taal. En net als de dichter Vasalis meent onbedoeld poëet Harry H. dat zijn stem niet belangrijk genoeg is. Hij heeft op deze avond het tegendeel laten horen. Zijn optreden is een originele en mooie afsluiting van weer een Vasaliswaardige avond in Roden.

Volgend jaar schrijft Ellen Deckwitz het Vasalisessay. Het boekje van dit jaar met daarin het essay van Mariët Meester én Sacha Landkroons tekst is verkrijgbaar bij boekhandel Daan Nijman in Roden.

Mariƫt Meesters liefde voor Vasalis

 

 

De vijfde Vasalis-avond!
 

De 5e Vasalis-avond heeft plaats gevonden op dinsdag 17 februari 2026 in de gastvrije openbare bibliotheek Roden. 

Mariët Meester vertelde aan de hand van het essay dat zij speciaal voor deze gelegenheid schreef, wat Vasalis in haar leven heeft betekend. En hoe Vasalis Mariët Meester in haar werken heeft beinvloed.

Als co-auteur van haar essay treedt de dichter Sacha Landkroon naar voren. Hij gaf een inkijkje in zijn ervaring met poëzie-workshops voor bewoners van woon-zorgcentrum De Hullen in Roden. En las eigen gedichten voor. Als speciale gast kwam Harry Huitema mee en las ook voor uit eigen werk.

De muzikale omlijsting is verzorgd door niemand minder dan Tamar. Neem een kijkje op haar website en natuurlijk: luister naar haar.

Hier wat foto's van de avond.      
Foto's: Jaap de Ruig.

De filmpjes die Jaap de Ruig maakte zijn hier ook te zien. Joost Zwagerman en Vasalis en Zorgvlied: hier ligt Vasalis begraven

Wilt u de halfjaarlijkse nieuwsbrief ontvangen? Klik hier! En lees hier de eerste nieuwsbrief.

Lees hier het verslag van Joke Aartsen van Noordwoord van de Vasalis-avond:

Vierde Vasalisavond in teken van tijd
foto Noordwoord Joke Aartsen

Een impressie van de zeer succesvolle Vasalis-avond 2025 bij boekhandel Daan Nijman

                  

Esme van den Boom                 Klaas Smid                                            Merijn Jansen

 

Nicolette Leenstra  Douwe Draaisma

Hoe komt Margaretha Droogleever Fortuyn-Leenmans aan haar pseudoniem Vasalis?

Vasalis' is een latinisering van haar achternaam 'Leenmans'. De dichteres wilde in eerste instantie publiceren zonder dat duidelijk werd dat de gedichten door een vrouw waren geschreven. Op voorspraak van Simon Vestdijk kon zij als dichteres debuteren in het literair tijdschrift Groot Nederland, maar de redactie ging niet akkoord met initialen als ondertekening. Dat dwong de dichteres om voor de publicatie in augustus 1939 een pseudoniem te kiezen. Haar vader had in zijn studententijd gepubliceerd onder de naam 'Vasal' (= leenman) en de dochter speelde ook met de achternaam Leenman(s).

M. Vasalis is het pseudoniem van Margaretha Droogleever Fortuyn-Leenmans. Vasalis is een latinisering is van haar meisjesnaam ‘Leenmans’. Zij werd 13 februari 1909 geboren in Den Haag. Zij woonde van 1964 tot haar overlijden in 1998 te Roden.

 

In 1940 debuteerde zij met de bundel Parken en woestijnen. Haar andere dichtbundels zijn De vogel Phoenix uit 1947, Vergezichten en gezichten uit 1954 en postuum in 2002 De oude kustlijn. Haar werk is veelvuldig bekroond, onder meer met de Constantijn Huygensprijs in 1974 en de P.C. Hooft-prijs in 1982.

Vierde Vasalis-avond in Roden is alweer voorbij!

Een volle zaal genoot van alles sprekers en van de muziek.
Er is geen tijd, of is er niets dan tijd? Deze strofe uit het gedicht Eb van Vasalis hint op het thema van de volgende Vasalis-avond, die georganiseerd wordt op dinsdag 11 februari in Boekhandel Daan Nijman. Stichting Vasalis wil hiermee de nagedachtenis van Vasalis levend houden en met elkaar genieten van haar werk.
Elk jaar wordt op deze avond een essay gepresenteerd waarin de schrijver vertelt over zijn of haar persoonlijke band met de dichteres uit Roden. Dit jaar is dat psycholoog Douwe Draaisma. Hij neemt het thema Tijd onder de loep in zijn essay met de titel Wat Vasalis deed met de tijd - en de
tijd met Vasalis. Daarnaast zal Esmé van den Boom, stadsdichter van Groningen, vertellen hoe het werk van
Vasalis haar inspireert. De avond wordt opgeluisterd met live muziek van Merijn Jansen.

De Stichting Vasalis Roden is op zoek, voor een permanente tentoonstelling, naar boeken, artikelen, foto's etc. van en over Vasalis. 

En neem contact op met ons als u meer informatie wilt of gewoon wat wil vertellen over Vasalis.

Stichting Vasalis doet mee met Rabo ClubSupport

We hebben dankzij uw stemmen € 250,- gekregen!

 Namens het bestuur heel erg bedankt!

Het gedenkteken bij Mensinghe is weer eens schoongemaakt door de Vasalis-stichting met hulp!
Zie de foto's:

Het passeren van de stichtingsacte van de Stichting Vasalis Roden.
Op de foto v.l.n.r.
Marianne Weits-penningmeester
Helmieke van Ditmarsch-voorzitter
Notaris de Vries
Ilse Top-secretaris

 

  

Vasaliswerkgroep nu ‘Stichting Vasalis Roden’

Ruim 4 jaar geleden werd het idee geboren om het werk van Vasalis, de dichteres Margaretha Droogleever Fortuyn-Leenmans die een groot deel van haar leven in Roden woonachtig was, in ere te houden.

Nicolette Leenstra, Ton Peters, Martin Koster en Daan Nijman (vanaf dan de Vasaliswerkgroep) namen zich voor om elk jaar rond haar geboortedag op 13 februari een essay uit te laten komen. Het essay, geschreven door iemand die op een of andere manier Vasalis kende, iets met het werk van Vasalis had of op een andere manier een connectie met haar had, zou vervolgens op een feestelijke avond gepresenteerd worden in boekhandel Daan Nijman in Roden.

In maart 2020 vond de presentatie van het eerste exemplaar “Brieven aan Vasalis” plaats. Vervolgens gooide Corona roet in het eten, maar zodra het kon werd de draad weer opgepakt en 15 februari van dit jaar werd tijdens een zeer succesvolle bijeenkomst het tweede deel “Langs de touwladder” gepresenteerd.

Inmiddels is de samenstelling van de werkgroep gewijzigd en is er naast de plannen om elk jaar een essay uit te brengen ook het idee ontstaan om een Vasaliswandeling en een Vasalisfietsroute in Roden te realiseren.

Tijd om de werkgroep om te vormen tot een stichting. Met dank aan notaris De Vries van HUIZINGA DE VRIES te Leek is donderdag 13 juli 2023 de stichtingsakte getekend voor de Stichting Vasalis Roden. Deze stichting heeft ten doel de nagedachtenis van Vasalis levend te houden.

Plannen daarvoor zijn er volop. De Vasalis-gedichtenwandeling begint al aardig vorm te krijgen en 13 februari kan alvast in de agenda genoteerd worden voor de presentatie van het volgende (derde!) Vasalis essay.

Derde Vasalis-avond was zeer succesvol. Lees de impressie op Noordwoord.nl van Joke Aartsen.

En ook in De Krant een verslag van onze eigen verslaggeefster Jeanine Hofsteenge.

  

Afbeelding

Een leuk interview in De Krant met leden van de Vasalis-cie!

Afbeelding

Op woensdag 15 februari 2023 is de tweede Vasalis-avond, georganiseerd door de Vasalis werkgroep, bij Boekhandel Daan Nijman geweest.  

Tijdens deze avond heeft Marga Kool het door haar geschreven essay gepresenteerd. 

Daarnaast heeft Geert Pruiksma over de lievelingsschilder van Vasalis: Hercules Seghers.

De avond wordt muzikaal opgeluisterd met live muziek. 

Joep van Ruiten heeft in het Dagblad van het Noorden een mooi verslag geschreven.

Jur Engels heeft foto's gemaakt. Hier een verslag!

En het kunstwerk is onthuld. Na een druk bezochte ochtend in de bibliotheek, met een inleiding van Joep van Ruiten, journalist van het Dagblad van het Noorden, een interview met de kunstenaar Nicholas Dings en een verhaal van Klaas Smid, burgemeester van Noordenveld, zijn we naar het kunstwerk gelopen. Klaas Smid heeft, na een leuke en bijzonder act van de jeugdtheaterschool Roden, het kunstwerk onthuld. Het gedicht "Daphne" werd zeer beeldend voorgedragen door Nicolette Leenstra.
Voor een impressie kijk dit item van RTVDrenthe en ook een verslag van Joep van Ruiten op zijn cultuurblog Woest & Ledig. Ook in het Dagblad staat een leuk artikel over de onthulling van het kunstwerk.

Bijzonder was dat er ook familie, een dochter, zoon, kleindochter en twee achterkleinkinderen, van Vasalis aanwezig was en voor zover wij konden zien hebben zij ook genoten van deze onthulling.

Het kunstwerk is mogelijk gemaakt door de Provincie Drenthe, het Mondriaan Fonds, de Gemeente Noordenveld, VDH Vastgoed B.V., boekhandel Daan Nijman en vele particulieren die, via een crowdfunding, geld gedoneerd hebben.

Gedichten van Vasalis zijn ook gebruikt in de openbare ruimte. Kijk daarvoor op de website www.straatpoezie.nl. Een mooi voorbeeld is in Den Haag:

De plaatsing van het kunstwerk!